James Redhouse « Şair ve Yazarlar
Türkiye Türkçesi’nin çok değerli ve en önemli sözlüklerinden birisi James Redhouse tarafından hazırlanan eserdir. Redhouse Sözlüğü olarak bilinen bu sözlük, aslında Türkçe-İngilizce bir sözlük olmakla beraber, Türkçe’nin kelime haznesi içindeki bütün unsurlar dikkate alınarak hazırlandığı ve hemen hemen bütün kelimeleri içerdiği için önem taşımaktadır.
Ayrıca, Osmanlıca’ya ait çok zor bulunabilen birçok yerel deyimi ifade etmesi ve tarihi tabirleri içermesi açısından da değerlidir. Bu açıdan, uzun süre bu esere denk bir yapıt ortaya çıkarılamamıştır. Ancak, daha sonraları hazırlanan Şemseddin Sami’nin "Kâmûs-ı Türkî" si böyle bir niteliğe sahip olabilmiştir.
Eserin hazırlayıcısı olan James Redhouse, 30 Aralık 1811 yılında Londra’da doğmuştur. Çocuk yaşta anne ve babasını kaybeden Redhouse, 1819’da Christ’s Hospital adlı yardım ve eğitim kurumuna yerleştirilmiştir. Burada denizcilik, haritacılık, teknik resim, trigonometri gibi konularda öğrenim görmüştür.
1826’da disiplinsizlik nedeniyle okuldan çıkarılınca, Akdeniz’e açılan bir gemi ile İstanbul’a gelmiştir. İstanbul’da Mühendishane-i Berri-i Hümayun'da teknik ressam olarak çalışmıştır. İstanbul’da kaldığı 8 yıllık sürede Türkçe, Arapça, Farsça ve Fransızca öğrenmiştir.
Londra’ya döndükten sonra, bir yandan Londra’da Osmanlı Elçilerine çevirmenlik yaparken, diğer yandan Türkçe-Fransızca-İngilizce bir sözlük hazırlama girişiminde bulunmuş, ancak o sırada Bianchi’nin Türkçe-Fransızca sözlüğü yayınlaması üzerine kendi hazırladığı sözlüğü yayınlamaktan vazgeçmiştir.
1838’de tekrar Türkiye’ye gelen Redhouse, önce sadrazama, daha sonra da hariciye nâzırına tercüman tayin edilmiştir. Görevi, 1840’da Bahriye Nezareti'ne nakledilmiş, 1843’te İngiliz Sefarethanesi ile Osmanlı Devleti arasında irtibat tercümanı olmuş ve on yıl bu görevde kalmıştır.
Görevinin ilk yıllarını 1847’ye kadar Erzurum’da geçiren Redhouse, Osmanlı Devleti ile İran arasındaki barış görüşmelerine de katılmıştır.
1841’de Sultan Abdülmecid tarafından "Nişân-ı İftihar", 1847’de de İran Şahı tarafından "Arslan ve Güneş Nişânı" ile ödüllendirilmiştir. 1851’de Encümen-i Daniş Üyeliği'ne seçilmiştir. 1853’te, Londra’ya dönerek Dışişleri Bakanlığı’nda ve Kraliyet Asya Derneği’nde çalışmıştır.
1855’te, Kırım Savaşı sırasında Osmanlı Devleti’ne geri dönen Redhouse, İngiliz kara ve deniz birlikleri için Türkçe el kitabı niteliğinde olan "The Turkish Campaigner’s Vade-Mecum of Ottoman Colloguial Language" (Osmanlıca Konuşma Dili Cep Klavuzu) adlı küçük bir kitap hazırlamıştır.
Redhouse, daha sonra İngilizce-Türkçe ve Türkçe-İngilizce küçük bir sözlük hazırlamış ve eser, tek cilt halinde 1856-1857’de yayınlanmıştır.
1860’da kurulan, mali bakımdan Amerikalı şahıs ve kuruluşlarca desteklenen bir komitenin isteği üzerine, 47.000 kelimeden oluşan "A Lexicon, English and Turkish" (İngilizce Türkçe Sözlük), adlı sözlüğü hazırlamış ve sözlük 1862’de yayınlanmıştır.
Fuzuli « Şair ve Yazarlar
Büyük divan şairidir (1480-1556). Asıl adı Mehmet'tir. Irak'ta Kerbelâ'da doğdu, Bağdat'ta öğrenim gördü. Gençliği, Safevi Türk İmparatorluğu'nun parlak dönemine rastlar. Bağdat'a yerleşti ve Irak'tan hiç dışarı çıkmadı. Kanuni Süleyman 1534'te Bağdat'ı fethettiği zaman padişaha kaside yazıp sunduğu gibi, veziriazam Damat İbrahim Paşa, vezir Rüstem Paşa, nişancı Celâlzade Mustafa Çelebi gibi devlet ilerigelenlerine de kasideler yazdı. Kanuni, şaire günde 9 akçe aylık bağladı. Fuzuli'nin bu aylığı alamaması üzerine nişancı Celâlzade Çelebi'ye yazdığı mektup Şikâyetname adıyla ün kazandı.
Fuzuli'nin divan edebiyatı üzerindeki etkisi büyüktür. Şiirlerini Azeri diyeleğinde yazmasına rağmen bütün Türk topluluklarınca sevilen ve benimsenen bir şairdir. Üslûbu, edası ve temaları gerek klasik divan şairlerince, gerek halk şairlerince günümüze kadar taklit edilmiştir. Dili sade olan şiirleri halk arasında da yayılmıştır.
Türkçe, Farsça ve Arapça olmak üzere üç divanı vardır. O zamanın sanat ve bilim dili Arapça ve Farsça olmasına rağmen Türkçe ile de mükemmel şiir söylenebileceğini öne sürmüş ve bunu kanıtlamıştır.
Eserleri
Fuzuli yalnız şairliğiyle değil, eserlerinin çokluğuyla da ünlüdür. Üç divanından başka başta Leylâ ve Mecnun olmak üzere birçok eseri vardır. Başlıca eserleri şunlardır: Leylâ ve Mecnun (ünlü bir mesnevidir); Hadikat-üs-Süeda (Kerbelâ Olayı'nı konu alan bu düzyazı ve şiir karışımı eser, şairin en önemli kitaplarından ve Türk edebiyatının şaheserlerinden biridir, sonraki şairleri büyük ölçüde etkilemiş, birçok defa basılmıştır); Beng ü Bade (500 beyitlik Türkçe mesnevi); Heft-Cam (327 beyitlik bir sakiname); Rind ü Zahid (Farsça düzyazı); Hüsn ü Aşk (Farsça düzyazı); Şikâyetname (Türk mizah ve hiciv edebiyatının şaheserlerindendir) v.d.
Leylâ ve Mecnun
Türkçe divanı kadar ünlüdür. Bir Arap emirinin kızı Leylâ ile ona âşık olan bir Arap gencinin başından geçenleri anlatır. Mesnevi tarzında yazılmıştır. Zamanımıza kadar 30 defadan fazla basılmış, bütün önemli dünya dillerine çevrilmiştir. Rusya'da opera olarak da bestelenmiştir.
Mark Twain « Şair ve Yazarlar
Missouri'deki bir basımevinde çırak olarak çalışan on beş yaşındaki Samuel Clemens, daha o zamanlar yerel gazetelere kısa yazılar yazıyordu. Fakat bir süre sonra içinde bir maceracılık ruhu uyandı. Denizciliği öğrenmek için, Mississippi Nehri'nde çalışan bir geminin tayfaları arasına katıldı. Sonradan eserlerinde kullanacağı Mark Twain ("işaret iki" anlamında bir nehir gemiciliği terimi) adı, yazarın bu kılavuzluk döneminden kalmadır.
İçindeki macera tutkusu, oldukça değişken ve kararsız yaradılışı, en sonunda da Ayrılık Savaşları (1861) yüzünden Mark Twain, çeşitli meslekleri bir bir denedi: Nevada'da altın aradı, daha sonra gazetecilik yaptı, konferanslar verdi. Üne ve servete kavuşan Mark Twain, özellikle gençlik anılarım dile getirdiği ünlü romanı Huckleberry Finn'in Başından Geçenler'de olduğu gibi, Amerikan yaşantısından canlı tablolar çizen pek çok eser yazdı. Batılı Amerika'nın bu büyük yazarı, halk kültürüyle çocukluk dünyasının, hayal gücüyle duygusallığın yalın kaynaklarına bir dönüşü simgeleyen eserleriyle ülkesinin edebiyatına köklü bir yenilik getirmiştir.
Bazı eserleri; Calaveras'ın Ünlü Zıplayan Kurbağası, Yolculuk Yapan Suçsuzlar, Sertlikle, Altın Çağ, Tom Sawyer'in Maceraları, Esrarengiz Yabancı.